خانه / فرهنگی / قلم همنورد / به بهانه سرپرستی در قلّه ی سیاه گوک

به بهانه سرپرستی در قلّه ی سیاه گوک

بایستی به دوست عزیز سرپرست برنامه ی سیاه گوک دست مریزاد گفت که با محجوبیت و خونسردی که از ویژگیهای اوست هدایت گروه را در برنامه ی ۴۵۰۰ متری نه چندان آسان سیاه گوگ درمنطقه ی علم به خوبی پیش برد . ۲ روز سخت رابا متانت پشت سر گذاشت و خم به ابرو نیاورد.نقطه قوت برجسته ای که قابل تعمق و آموزنده است،ولی آیا به راستی این مهم به تنهایی برای سرپرستی ها کفایت خواهد نمود.

سرپرستی یکی از مهمترین مقوله های اجرایی در برنامه های کوهنوردی است که به تناسب سطح برنامه و در نظر گرفتن تجربه ی لازم در این خصوص و توانایی فرد با مسئولیت مربوطه گزینش می گردد.البته نگاه کادر پرورانه را نیز مد نظر می گیرند تا همواره ابزار رشد افراد برای برنامه های سنگین تر فراهم آید.

سرپرستی و هدایت در برنامه ها بویژه مخاطره انگیز جدای از تجربه نیاز به مجموعه ای از دانشها بویژه هواشناسی وروانشناسی دارد که پس از پشت سر گذاشتن برنامه ریزی و اجرایی شدن آن این سرپرست است که همه مسئولیت ها متوجه ی او می شود و چشم ها همه به دنبال او و تصمیماتی است که اتّخاذ می کند. خطاهای او پررنگ تر جلوه می کند و فشارها بر شرکت کننده هابه علت قرار گرفتن در موقعیت سخت، شدیدتر از اندازه احساس می شود . و بالعکس تصمیم گیری های درست و بخردانه از خستگی ها می کاهد و از به هدررفتن انرژی جلوگیری می کند.

سرپرست می بایست در طول صف حرکت نموده و مرتب در جریان وضعیت روحی و توان فیزیکی افراد قرار گیرد تا در شرایط متفاوت درارتفاعات بالا تحلیل مدام از آنان داشته باشد .

او نباید افراد را خسته کند و در صورت خسته شدن،وی را در کنار افراد با روحیه قرار داده تا به تقویت روحیه او کمک کند.

یک فرد درشرایط بحرانی را نباید به تنهایی عقب فرستاد ، بهتر است ۲ نفر در کنار او قرار گیرند تا اگر چنانچه وضعیت وخیم بود  یک نفر کنار او باقی مانده و نفر دوم برای کمک گرفتن به پایین اعزام گردد.

مواظب گام برداری افراد تیم باشد همه ی کف پا سنجیده و منظم روی زمین گذاشته شود .

جلوی دویدن در سرازیریها را بگیرد و در شیب های تند توصیه نماید تا به صورت زیگزاگ حرکت نمایند .

دست هاآزاد باشد و تا می توانند با باتوم حرکت نمایند.

در ارتفاعات بالا کمبود اکسیژن و خستگی سبب بازتابهای غیرمتعارف پاره ای از همنوردان شده از خود واکنش های عصبی بروز می دهند توجه به این مهم و برخوردهای درخور و شایسته از جمله وظایف  سرپرستان است .

از سرخوردن روی برف همنوردانی که قبلن آموزشها ی لازم برف را نگذرانده اند برروی شیب های تند بویژه جاهایی که عوارض سنگی در کمین نشسته پرهیز دارد .

رعایت ۵ تا ۱۰ دقیقه استراحت در ساعت رادرطول کوهپیمایی نموده  تا هم هوایی بهتر صورت گرفته انرژی از دست رفته باز پس آید .

استراحت یک دقیقه ای سرپا و میان ساعت در ارتفاعات بالا و در شیبهای تند به هم هوایی کمک شایانی می نماید .

جلوی پرخوری افراد را گرفته ، توصیه ی غذای ذخیره و استفاده مدام از آب ولی به مقدار کم را به همنوردان بنماید .

باران ، باد ، خستگی ، افت روحیه و کامل نبودن تجهیزات فردی از عوامل مهم جانفرسا هستند که اگر کنار هم قرار گیرند می توانند مرگزای باشند و بایستی در آن افتراق ایجاد نموده از به هم پیوستن آنها جلوگیری کرد .

در مواقع بارانی ورعدوبرق هاازقله هاویال هافروداییدودرصورت امکان به دنبال جانپناهی مسقّف در عوارض طبیعی یا مصنوعی تا رفع خطر ،در امان قرار گیرید.

بهتر است سرپرستان حضور اصلی خود را در  انتهای صف سپری کنند تا احاطه ی بیشتری بر تیم داشته باشند تا چنانچه همنوردان مشکل پیدا نموده و به انتهای صف رانده می شوند دسترسی لازم را برای تصمیم گیری داشته باشد .

باید اذعان کنیم که هر دو عنصر روحیه ی صعود و توان  فیزیکی در شرایط مناسب جوی و تجهیزات فردی لازمه ی ادامه ی صعود در ارتفاعات و قله های بلند  است . هرگاه که هر کدام این موارد برشمرده شده بلنگد میتواند فرد و در نهایت گروه را دچار مشکل نماید. سرپرست باید متوجه باشد که تشخیص دهنده ، تصمیم گیرنده و پاسخگوی اصلی اوست و دیگران حق مداخله در کار سرپرستی ندارند و در حاشیه قرار می گیرند . داشتن روحیه بالا در صعودها نه تنها به حال فرد بلکه برای تیم نیز مفید خواهد بود ولی به شرط یکه او زحمت آمادگی جسمانی خود را تا سطح برنامه ای که می خواهد در آن شرکت کند متحمل شود و این دو مکمل همدیگرند و در صورت هماهنگ نبودن فردرا از رفتن بازمیدارد.باید هوشیار باشیم که نمیتوان به داشتن روحیه ی صرف فرد اکتفا نمود چون اگر این روحیه فرد را به خستگی مفرط برساند و ته مانده های انرژی او را به تاراج برد نمی تواند خوب فکر کند خوب تصمیم بگیرد و در نتیجه خوب راه برود و گامهای درست بردارد که در مسیرهای خطرناک حادثه سازخواهدشد . خیلی ها علاقمند به قرار گرفتن روی قله هستند و خود را به آب و آتش می زنند و این مهم را درنظرنمی گیرند که آیا انرژی تحلیل رفته به او اجازه این کار را می دهد که کار را به پایان خود برساند و در برگشت بدون خطر به نقطه ی اول برگردد . ما قبلاً هم تجربه کردیم و اشاره داشتیم که انرژی آدمی به بنزین وسایل موتوری بیشتر شبیه است که وقتی به اتمام برسد از رفتن باز می ماند . و این همه به عهده ی سرپرست است که توانایی خود را درخصوص فهم از شرایط اینگونه قله نوردان عاشق و … بدون برخورد احساسی به کار انداخته هنر سرپرستی خود را به نمایش بگذارد .

انعطاف پذیری سرپرستان در برنامه های سبک که مبادرت به همراه نمودن همنوردان  ضعیف تر می نمایند شاید قابل اغماض باشد ولی در برنامه های سنگین بویژه مسیرهای خطرناک می تواند آبستن حوادث جبران ناپذیری شود که از اعتبار او بکاهد و فاجعه آفرین گردد . تصمیم درست ، جدی و به موقع سرپرست است که می تواندجلوی خیلی از وقایع  پیدا و ناپیدا را بگیرد و توانایی خود را در عرصه ی هدایت گروه به نمایش بگذارد

نظم از جمله موارد دیگر در کوهنوردی است که در مرحله ی اول همه افراد تیم موظف و ملزم به  رعایت این اصول اولیه در کوهنوردی هستند و باید خواسته های متفاوتشان در هژمونی سرپرستی متبلور گردد. برای پیشبرد این بخش از کار سرپرست می بایست محکم و قاطع به مثابه ی فرماندهی توانا اهداف و برنامه های تعیین شده ی خود را اعلام و به اجرا گذاشته ، قصور و کوتاهی از امور را تحت هر شرایط بویژه در برنامه های سنگین و به هر دلیلی حال این دلیل می خواهد تفاوت سن و سال  همنورد ، تجربه بیشتر و … باشد کنار بگذارد و این موضوع از همان صبح آغاز می شود و در طول برنامه تا پایان آن به اجرای تصمیماتی اعم از زمان استراحت ، زمان حرکت ، و اجرای برنامه های اعلام شده پای بند باشد . سرپرستی که از این مهم کوتاهی نماید یعنی خود اولین عامل بهم ریختگی را فراهم کرده باعث اختلال در برنامه ریزی شخصی شرکت کنندگان شده و این اجازه را می دهد که نافرمانی های اولیه بروز پیدا کند ومداخله گری رخ بنماید که در ادامه، جمع و جور کردن آن را مشکل خواهد نمود . اکتیو بودن سرپرست در طول برنامه و اعمال رهبری  قدرتمند گروه ، هشداری است که اعضای تیم را وادار به تمرکز حول او نموده از دست اندازی در حوزه ی مدیریت او باز می دارد .

چکیده ی نکته های عنوان شده ی فوق مروری بود کوتاه که همنوردان عزیز و جوانمان آنرا تجربه نموده اند و اینجا فقط جهت یادآوری بیان گردیده است ، بی شک مساعدت و همیاری بیدریغانه ی آنان است که می تواند به سرپرستی در جهت پیشبرد اهداف او کمک نموده ، صعودها را با موفقت به پایان کار خود برسانند .

موفق باشید – راحلی ۲۰/۳/۹۰

همچنین ببینید

سلام لیلا جان

دیروز دوستان را فراخوانده بودی که بدرقه ات کنند. خیلی ها آمده بودند،در شرایط عجیب …

۲ دیدگاه

  1. سلام به تیلار- … ضرورت اشاره به مقوله سرپرستی :وقتی که همه شرایط ونشست ها قبل از اجرای برنامه ( نوع برنامه و چگونگی انتخاب یا بدون درنظر گرفتن شرایطی خاص)، انتخاب نفرات لحاظ شد، مسئولین برای سطح ونوع برنامه ابتدا سرپرستی را که مشخصات ویژه ای از جمله تجربه ،باکیفیت وکمیت برنامه های اجرا شده وغیره را درخود دارد انتخاب می کنند ، وسپس با توجه به سطح برنامه وچگونگی اجرای آن گروه پشتیبان وسپس مسئولینی چون جانشین سرپرست،امداد وغیره تعیین می شود ،اما در حین اجرای برنامه سرپرست می تواند در وسط گروه قرار گرفته تا به همه گروه چه جلو و چه عقب احاطه داشته باشد حرکت سرپرست در طول صف باعث خستگی وتلف شدن انرژی فراوان او می گردد…وهمینطور حضور اصلی او در انتهای صف نیز باعث جدا ماندن ودور شدن از اتفاقات گروه می گردد.درباره تصمیم گیری نهایی در برنامه هرچند که سرپرست حرف آخر را می زند ولی به این معنی نیست که بقیه در حاشیه قرار گیرند ونقشی ایفا نکنند ،سرپرست می توانددر موارد دشوار از نفرات با تجربه وکارشناس این فن در تیم کمک ومشاوره گرفته ،وبکار ببندد. در برنامه ممکن است افرادی باشند که تعریف ودید جمعی نداشته ونظرات خاصی بدهند… . – اما آمادگی روحی وجسمی به طریقی مکمل همدیگرند مثلا اگر کسی از نظر جسمی دچار مشکل شود یا بلاعکس ، از نظر روحی، در توان فرد تاثیر خواهد گذاشت لذا این امر نیاز به آموزش وبرنامه ریزی در گروه طی سال یا دوره دارد. – البته دراینجا یاد آور می شود که : گروه کوهنوردی تیلار با توجه به سابقه واعضای با تجربه وهوادار… خود می تواند باشگاه کوهنوردی تیلار را تشکیل دهد تا امر آموزش در زمینه های مختلف کوهنوردی از جمله سرپرستی در کوه …را اشاعه وترویج دهد – اما درخصوص قله نوردان عاشق باید گفت : منطق حرکت وصعود حکم می کند که در هر برنامه ابزار ولوازمی را همراه ودانش استفاده از آن را نیز کسب کنند ، وبه عشق خود، آگاهی نیز بیفزایند. – قسمت دیگر در اجرای برنامه ها درجه بندی ونوع برنامه است ودر حقیقت انتخاب و اجرای برنامه در سطح پایین تر برای دوام وقوام گروه ودر جهت برنامه های بلندتر ضروریست ،یعنی در قسمت درجه بندی برنامه ها ی سطح بالا توانایی های بیشتر و آموزش نیاز بوده ،وبرنامه هایی با ترکیب ناهمگون نیز سطح خود را طلب کرده . اما درباره هژمونی سرپرستی ،همانطور که می دانیم لازمه شرکت در گروه های کوهنوردی وعضویت درآنها ،ابتدا با قبول مسئولیت در حد توان وداشتن دیدگاههای جمع گرایانه است. ورسیدن تا مرحله سرپرستی وراهبری در حقیقت هدف (هژمونی) جمعی گروه کوهنوردی است نه هژمونی سرپرستی.بنابراین پا گذاشتن در گروه ومسئولیت پذیری ،گذشتن از برخی تمایلات وخواستهای فرد گرایانه برای گروه می باشد .بنابراین سرپرست در این عرصه پر مسئولیت ترین فرد گروه است ،هدایت گروه و دانستن وظایف قبل از اجرای برنامه،وحین اجرای برنامه وهمینطور بعد از اجرای آن ،به عهده اوست.در آخر ویژگی های سرپرستی را که آشنایی با اصول ابتدایی کوهنوردی وسنگنوردی …نقشه خوانی …را دارد اینگونه می شماریم : کنترل روحی وروانی خود در برنامه – تجربه شرکت در چندین برنامه کوهنوردی و اخلاق – شناخت از خود (نقاط قوت وضعف،جسمی ،روحی و…)- انعطاف پذیری ،مشورت با افرادویا برخی از آنهاوتصمیم گیری نهایی توسط خودش،اصرار نورزیدن بی مورد بر اجرای کامل برنامه در صورت غیر ممکن بودن ویا احتمال خطر – در هنگام خطر خونسرد،قاطع وسریع باشد- باید آمادگی تحمل سخت ترین شرایط را داشته باشد- واقع گرایی وتابع احساسات نشدن- برخوردار بودن از توانایی روحی وجسمی بالا – تا حدودی توان خلاقیت ومدیر ومدبر بودن وقدرت کنترل- قابلیت پذیرش انتقاد ویا پیشنهاد از جانب افراد گروه- وباز در آخر باید این مورد را در نظر بگیریم که همیشه نمی توان یک سرپرست کامل بود وامکان خطا واشتباه وجود دارد ونباید به خود غره شدوبرنامه هایی اجرا کرد وافرادی را با خودبرد که از حد توان خارج هستند. باید حد وحدود تواناییهای خود را بدانیم وآن را قبول کنیم وبر طبق آن برنامه ریزی کنیم ، …وباعث حوادث جبران ناپذیر نشویم… موفق باشیم .

  2. محسن هاشم سمیعی (سپنتا)

    سلام دوستان
    با سپاس فراوان از جناب آقای راحلی که این مطالب پر بار و با ارزش رو در اختیار ما قرار داده و به مسائلی اشاره کردند که ۱۰۰٪ کلاسی آموزشی برای سعود به سبلان است و فکر کنم مرور همین موارد توسط هم نوردان باعث بشه که در آینده نچندان دور صعودی خوب رو به سومین قله ایران داشته باشیم و همچون سیاه گوک و دیگر برنامه های دو روزه شاهد همکاری و همیاری دوستانمون مثل برنامه های پیشین باشیم.
    —————————————————————————————–
    قله ها همواره یکدیگر را می بینند . . . اگر چه هم فراز نباشند . . . باتلاق ها و کویر ها هرگز همدیگر را نمی بینند . . . اگر چه هم سطح باشند.
    —————————————————————————————–
    با تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code